Czym jest LFGB?
LFGB to skrót od niemieckiej nazwy Lebensmittel-, Bedarfsgegenstände- und Futtermittelgesetzbuch, czyli kodeksu żywności, przedmiotów codziennego użytku i pasz. To krajowa ustawa obowiązująca w Niemczech, która reguluje m.in. wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością. Z punktu widzenia naczyń i opakowań najważniejsze są dwa paragrafy: § 30 zakazuje wprowadzania do obrotu wyrobów, które mogą szkodzić zdrowiu, a § 31 zakazuje przenoszenia do żywności substancji w ilościach szkodliwych lub zmieniających jej skład, zapach i smak.
Na podstawie tych przepisów oraz zaleceń niemieckiego Federalnego Instytutu Oceny Ryzyka (BfR) laboratoria opracowały zestawy badań dla różnych materiałów. Wynik takiego badania to sprawozdanie z badań wg LFGB, potocznie nazywane „certyfikatem LFGB”.
Czy LFGB to certyfikat albo dopuszczenie do kontaktu z żywnością?
Nie. Żaden urząd w Niemczech ani w Polsce nie wydaje „certyfikatu LFGB” ani „dopuszczenia do kontaktu z żywnością” dla naczyń jednorazowych. Sprawozdanie z badań potwierdza wynik konkretnych testów na konkretnej próbce – w określonych warunkach, w określonym dniu i w określonym laboratorium. Nie jest certyfikatem wyrobu, nie obejmuje automatycznie każdej partii i nie ma terminu ważności nadanego przez urząd.
Spotykane w ofertach logo „LFGB” z nożem i widelcem nie jest oficjalnym oznaczeniem. Urzędowym symbolem materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w całej Unii Europejskiej jest symbol kieliszka i widelca, określony w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1935/2004.
Jak LFGB ma się do przepisów unijnych?
W Unii Europejskiej podstawą dla wszystkich materiałów do kontaktu z żywnością jest rozporządzenie (WE) nr 1935/2004. Wymaga ono, aby wyrób w przewidywanych warunkach stosowania nie przenosił do żywności składników zagrażających zdrowiu ani nie pogarszał jej cech. Uzupełnia je rozporządzenie (WE) nr 2023/2006 o dobrej praktyce produkcyjnej.
Dla części materiałów istnieją szczegółowe przepisy unijne – najbardziej znane to rozporządzenie (UE) nr 10/2011 dla tworzyw sztucznych, które dotyczy też np. powłoki polietylenowej w kubkach papierowych. Dla papieru, tektury, drewna i bambusa takich przepisów unijnych nie ma. W tej luce producenci i importerzy opierają ocenę na przepisach krajowych i uznanych zaleceniach, a niemieckie LFGB wraz z zaleceniami BfR należy do najczęściej stosowanych punktów odniesienia. Dlatego badania wg LFGB tak często pojawiają się przy sztućcach drewnianych, patyczkach bambusowych czy wyrobach papierowych.
Co zwykle obejmuje badanie wg LFGB?
Zakres badań zależy od materiału. Dla wyrobów z drewna i bambusa typowe są:
- badanie organoleptyczne – czy wyrób nie zmienia zapachu i smaku żywności (np. wg DIN 10955),
- migracja formaldehydu do płynu modelowego, np. 3% kwasu octowego w 70°C przez 2 godziny,
- migracja ftalanów do płynu modelowego imitującego żywność tłustą,
- zawartość pentachlorofenolu (PCP), metali ciężkich i pozostałości pestycydów.
Dla papieru i tektury badania opierają się zwykle na zaleceniu BfR XXXVI i obejmują m.in. migrację metali, substancji z farb i klejów, wybielaczy fluorescencyjnych czy węglowodorów z olejów mineralnych. Warunki badania wyznaczają warunki stosowania wyrobu – jeśli migrację badano w 70°C przez 2 godziny, wyniki nie potwierdzają bezpieczeństwa przy wyższej temperaturze, dłuższym kontakcie czy w kuchence mikrofalowej.
Czego sprawozdanie LFGB nie zastępuje
Sprawozdanie z badań jest dowodem, ale nie dokumentem zgodności. Podmiot wprowadzający wyrób do obrotu odpowiada za ocenę, czy wyrób spełnia wymagania rozporządzenia 1935/2004, i powinien przekazać odbiorcy pisemną deklarację zgodności. To deklaracja określa, do jakiej żywności, w jakiej temperaturze i przez jaki czas wolno stosować wyrób, a sprawozdania z badań – w tym wg LFGB – są jej podstawą. Więcej o tym, co powinna zawierać, piszemy w artykule Deklaracja zgodności opakowań do żywności – co musi zawierać.
Badanie wg LFGB nie mówi też nic o właściwościach środowiskowych wyrobu. Nie potwierdza biodegradowalności, kompostowalności ani możliwości recyklingu – do tego służą osobne certyfikaty, np. OK compost INDUSTRIAL lub OK compost HOME.
Jak sprawdzić sprawozdanie LFGB od dostawcy
Przy zakupach hurtowych warto przejrzeć sprawozdanie pod kątem kilku punktów:
- Laboratorium – czy to znane laboratorium badawcze, najlepiej akredytowane, i czy sprawozdanie ma numer pozwalający je zweryfikować.
- Opis próbki – czy badano ten sam materiał i ten sam rodzaj wyrobu, który kupujesz. Często badana jest jedna próbka reprezentatywna dla całej grupy, np. widelec dla wszystkich sztućców z danego drewna.
- Data – czy badanie jest aktualne i czy od tego czasu nie zmienił się surowiec, zakład lub proces.
- Warunki badania – płyny modelowe, temperatura i czas, które przekładają się na dozwolone zastosowanie.
- Wynik – czy wszystkie pozycje mają ocenę „pass” i czy podano limity.
Jeśli dostawca przesyła tylko jednostronicowy „certyfikat LFGB” bez numeru sprawozdania, opisu próbki i warunków badania, warto poprosić o pełne sprawozdanie i deklarację zgodności.
Jak to wygląda w Contipack
Dla sztućców drewnianych i wyrobów bambusowych wystawiamy deklaracje zgodności oparte na sprawozdaniach z badań wg LFGB i zaleceń BfR, wykonanych przez laboratoria SGS i TÜV SÜD. Każda deklaracja podaje rodzaj żywności, maksymalną temperaturę i czas kontaktu oraz zastosowania wykluczone, np. kuchenkę mikrofalową. Deklaracje i sprawozdania udostępniamy odbiorcom na życzenie – kontakt B2B: +48 508 870 483, sklep@contipack.pl.
Podsumowanie
LFGB to niemiecka ustawa, a nie certyfikat. Sprawozdanie z badań wg LFGB jest wartościowym dowodem bezpieczeństwa dla materiałów, dla których brak szczegółowych przepisów unijnych, zwłaszcza drewna, bambusa i papieru. Nie zastępuje jednak deklaracji zgodności i nie jest „dopuszczeniem do kontaktu z żywnością”. Przy zakupach warto sprawdzać pełne sprawozdanie i warunki badania, a w lokalu stosować wyroby zgodnie z warunkami podanymi w deklaracji.
