12 sierpnia 2026 roku zaczęło obowiązywać rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, znane w branży jako PPWR. To największa zmiana w prawie opakowaniowym od czasu dyrektywy SUP i pierwszy akt, który reguluje nie tylko plastik, lecz wszystkie opakowania niezależnie od materiału.
W przeciwieństwie do dyrektywy SUP, PPWR jest rozporządzeniem. Oznacza to, że obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, bez potrzeby uchwalania ustawy wdrożeniowej. Nie ma tu okresu oczekiwania na polskiego ustawodawcę — przepisy działają od podanej daty.
W tygodniach poprzedzających tę datę po rynku zaczęły krążyć bardzo różne interpretacje. Część z nich jest nieprawdziwa, a kilka pojawia się nawet w poradnikach publikowanych przez dostawców opakowań. Poniżej rozdzielamy to, co faktycznie zmieniło się w sierpniu, od tego, co wchodzi dopiero za kilka lat.
Co obowiązuje od 12 sierpnia 2026 roku
Limity PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością
To zmiana o największym praktycznym znaczeniu dla gastronomii. PFAS to substancje per- i polifluoroalkilowe, stosowane od lat jako powłoka barierowa chroniąca papier przed przesiąkaniem tłuszczu — w pudełkach na burgery, tackach pod pizzę, rożkach na frytki i pojemnikach na dania na wynos.
Od 12 sierpnia opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością nie mogą być wprowadzane na rynek UE, jeżeli zawartość PFAS przekracza progi określone w art. 5 rozporządzenia: 25 ppb dla pojedynczego związku oraz 250 ppb dla sumy PFAS. Przekroczenie 50 mg/kg fluoru całkowitego wymaga wykazania, jaka jego część pochodzi z PFAS.
Limit metali ciężkich
Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg masy opakowania lub jego części. Wymóg funkcjonował już wcześniej w dyrektywie opakowaniowej — PPWR go utrzymuje i przenosi do reżimu rozporządzenia, co realnie zaostrza egzekwowanie.
Zakaz elementów sztucznie powiększających opakowanie
Artykuł 10 ust. 2 zakazuje konstrukcji, które nie pełnią funkcji ochronnej, a służą wyłącznie temu, żeby produkt sprawiał wrażenie większego: podwójnych ścianek, fałszywych den i zbędnych przegród wewnętrznych. W gastronomii dotyczy to głównie opakowań cukierniczych i prezentowych.
Zasada minimalizacji
Artykuł 10 ust. 1 wprowadza obowiązek jakościowy: opakowanie ma mieć minimalną masę i objętość niezbędną do ochrony produktu, jego bezpiecznego transportu i zachowania higieny. Co istotne, marketing i „oczekiwania konsumenta" przestały być dopuszczalnym uzasadnieniem dla nadmiarowego opakowania.
Deklaracja zgodności
Producenci i importerzy opakowań mają obowiązek sporządzenia deklaracji zgodności UE (art. 39). Jako lokal gastronomiczny nie jesteś producentem opakowania i nie sporządzasz tego dokumentu — ale masz prawo go zażądać od dostawcy. To najprostsze narzędzie weryfikacji, jakim dysponujesz.
Czego w sierpniu nie było — cztery mity
Mit 1: od 12 sierpnia pusta przestrzeń nie może przekraczać 50%
To nieprawda. Twardy limit 50% pustej przestrzeni wynika z art. 24 i zaczyna obowiązywać 1 stycznia 2030 roku — albo trzy lata po wejściu w życie aktu wykonawczego Komisji określającego metodykę pomiaru, jeżeli ta data będzie późniejsza. Dotyczy przy tym opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce, a nie pudełka na sałatkę wydawanego przy okienku.
Od sierpnia 2026 obowiązuje wyłącznie jakościowa zasada minimalizacji opisana wyżej. Różnica jest istotna: zasada wymaga uzasadnienia doboru opakowania, limit wymagałby pomiaru i wyliczenia.
Mit 2: od 12 sierpnia nie wolno podawać na miejscu w jednorazówkach
Także nieprawda. Zakaz konkretnych formatów jednorazowych — w tym opakowań do żywności i napojów podawanych do spożycia na miejscu w HoReCa, saszetek z sosami i przyprawami czy miniaturowych kosmetyków hotelowych — wynika z załącznika V i art. 25, a wchodzi 1 stycznia 2030 roku, i to tam, gdzie dostępne są alternatywy wielorazowe.
Nie znaczy to, że temat można odłożyć. Zmiana modelu wydawania posiłków na miejscu, zakup naczyń wielorazowych i zorganizowanie zmywalni to inwestycja, którą planuje się w cyklu wieloletnim, nie w kwartał.
Mit 3: PPWR zakazuje plastiku
PPWR nie zakazuje tworzyw sztucznych jako materiału. Zakazuje konkretnych substancji, konkretnych formatów i — od 2030 roku — opakowań niemożliwych do recyklingu. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo część dostawców używa hasła „koniec z plastikiem" jako argumentu sprzedażowego wykraczającego poza treść przepisu.
Mit 4: małe firmy są zwolnione
PPWR nie przewiduje ogólnego wyłączenia dla MŚP. Mały bar, jednoosobowy food truck i sieć restauracji podlegają tym samym zasadom. Ciężar obowiązków administracyjnych — dokumentacja techniczna, deklaracje zgodności — spoczywa jednak na producentach i importerach opakowań, a nie na lokalu, który tych opakowań używa.
Pułapka, o której mało kto mówi: moment wprowadzenia do obrotu
To zagadnienie, które w praktyce zaskakuje najczęściej. Wprowadzenie do obrotu następuje w momencie udostępnienia opakowania na rynku — czyli przy wysyłce do klienta lub dystrybutora, a nie w dniu jego wyprodukowania czy zakupu.
Konsekwencja jest taka, że opakowania food-contact z PFAS leżące w magazynie hurtowni nie mogą być po 12 sierpnia wysłane do klienta, nawet jeśli zostały wyprodukowane i kupione znacznie wcześniej. Rozporządzenie nie przewiduje dla tej kategorii okresu wyprzedaży zapasów.
Dla lokalu gastronomicznego oznacza to jedno: jeśli kupujesz opakowania powlekane barierą tłuszczoszczelną, warto zapytać dostawcę wprost, na jakiej podstawie twierdzi, że mieszczą się w limitach — i poprosić o dokument.
Co zrobić w praktyce
- Zinwentaryzuj opakowania mające kontakt z tłuszczem i wysoką temperaturą — to tam najczęściej stosowano powłoki PFAS.
- Poproś każdego dostawcę o deklarację zgodności UE lub wyniki badań dla tych produktów. Odmowa albo ogólnikowa odpowiedź to sygnał ostrzegawczy.
- Sprawdź opakowania cukiernicze i prezentowe pod kątem podwójnych den i pustych przegród bez funkcji ochronnej.
- Zweryfikuj, czy przy typowych porcjach nie używasz formatów wyraźnie za dużych — zasada minimalizacji obowiązuje już teraz.
- Zacznij planować perspektywę 2030: które pozycje z Twojego menu wydawane są do spożycia na miejscu i co będzie ich wielorazowym odpowiednikiem.
Gdzie w tym miejscu są materiały naturalne
Opakowania i naczynia z trzciny cukrowej, papieru oraz drewna są w tej układance w wygodnej pozycji, ponieważ ich odporność na tłuszcz i wilgoć wynika ze struktury materiału, a nie z syntetycznej powłoki barierowej. Podobnie słomki papierowe, które zastąpiły format objęty zakazem SUP już w 2024 roku.
Uczciwie trzeba jednak dodać rzecz, o której dostawcy mówią niechętnie: „naturalny" nie jest tożsamy z „wolny od PFAS". Papier i włókno trzcinowe bywają dodatkowo powlekane, a o składzie powłoki decyduje producent, nie surowiec. Dlatego jedynym wiarygodnym potwierdzeniem pozostaje dokumentacja konkretnego produktu — i to jej należy żądać, także od nas.
Jeśli prowadzisz hurtownię albo dystrybucję i chcesz zweryfikować dokumentację asortymentu, który od nas bierzesz, napisz na sklep@contipack.pl lub zadzwoń pod +48 508 870 483.
Podstawa prawna: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
